عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى
183
مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )
در سن هفتاد و چهار اين جهان را بدرود نموده اسم سامى و نام نامى خود را در السنهء اطباى نامدار پايدار گذاشت بعضى از معاصرين كه سال تولد اين حكيم را هزار و هفتصد و هفتاد و شش ( 1776 ) ميلادى ضبط كردهاند گويا تاريخ اختراع را با تاريخ تولد مخترع مشتبه نمودهاند * 2 1 ارسطو طاليس - ( آريسطوط ) ARISTOTE از تاريخ يونان نقل شده كه مؤلفين عرب ارسطاطاليس و رسطاليس و ارسطو نيز خوانند معلّم اوّل و رئيس حكماى مشائين است سليمان بن حسان معروف بابن جلجل گويد ( هو فيلسوف الروم و عالمها و نحريرها و خطيبها و طبيبها و كان اوحد فى الطب و غلب عليه الفلسفه انتهى ) آن حكيم پسر نيقوماخس طبيب است و نيقوماخس مزبور ( امنطس ) جدّ اسگندر و ( فيلقوس ) پدر اسگندر را طبيب مخصوص بوده و همين نيقوماخس است كه كتاب ارثماطيقى و كتاب نغم را تأليف كرده و اسم مادر ارسطو ( افسطيا ) است و نسب آن حكيم از طرف والدين باسقليبيوس حكيم كه ترجمهاش گذشت منتهى مىشود مولدش اسطاغيرا يا ( اسطاجيرا ) Stagire است كه از اعمال مقدونيا Macedoine شمرده مىشود گويند در حداثت سن وى پدرش ( نيقوماخس ) از دنيا رحلت نمود ( برقسانس ) نامى كه كفالت ارسطو بعد از فوت پدر با وى بود او را بافلاطون سپرد و آنوقت ارسطو هفده سال داشت و مدت بيست سال در خدمت افلاطون تحصيل علوم كرد و بمقامى رسيد كه افلاطون بىحضور او بشاگردان خود درس نمىفرمود و پاسخ مسئله نمىداد * غريغوريوس طبيب كويد چون در غياب ارسطو شاگردان افلاطون ويرا به گفتن درس تكليف مىكردند مىفرمود هنوز عقل حاضر نشده كنايه از اينكه كسى كه قوهء تعقل گفتههاى مرا داشته باشد در ميان شماها بجز ارسطو كسى نيست چون